Kategori: Makaleler

Soğuk Algınlığı İlacı İsimleri: Toplumsal Bir Mercekten Bakış Soğuk algınlığı, hepimizin hayatında en az bir kez deneyimlediği bir rahatsızlık. Havadar bir günde vücutta başlayan burun akıntıları, halsizlik, öksürük derken, hızla hastalığın pençesine düşeriz. İlaçları almak, kendimizi iyi hissetmek için büyük bir adım gibi görünür; ancak bu kadar sıradan bir sağlık sorunu üzerinden, toplumsal yapılarımızı, güç ilişkilerini ve kültürel pratiklerimizi anlamak mümkün mü? Hep birlikte bir göz atalım. Soğuk algınlığı, medikal bir durumu işaret etse de, ilacın ismi, tedavi yöntemleri ve hatta kullanılan malzemeler, toplumsal normlarla ve bireysel pratiklerle şekillenir. Peki, soğuk algınlığı ilaçlarının isimleri, aslında bize sadece fiziksel sağlık hakkında…

Ofsayt Nedir, Mala Anlatır Gibi? Bir Ekonomi Yazısı Bir insan düşünün: kaynaklar kıt, seçimler zorunlu ve her kararın bir bedeli var. Hayatın her alanında fırsat maliyetini tartar, seçenekler arasında kıyas yaparız. Futbolun karmaşık kurallarından biri olan ofsaytı, ekonomi perspektifinden; mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi ışığında açıklamak, aslında piyasa dinamiklerini ve bireysel karar mekanizmalarını anlamak kadar temel bir zihinsel egzersizdir. Bu yazıda futbol sahasının dar bir kuralını, ekonomik düşünceyle geniş bir perspektife taşıyoruz. Ofsaytın “Mikroekonomi”si Ofsayt Nedir? Ofsayt, futbol oyununda bir oyuncunun top pası verildiği anda rakip savunmanın arkasında olması durumudur. Basitçe söylemek gerekirse, oyunun adaleti ve rekabetin dengesi açısından bir…

Metaverse’nin Sahibi Kim? Kültürler Arası Bir Sorun ve Kimlik İnşası Dünyanın dört bir yanındaki farklı kültürler, insanlık tarihinin çeşitli dönemlerinde kendilerine özgü toplumsal yapılar, ritüeller ve semboller geliştirdi. Her bir toplum, varoluşunu anlamlandırmak ve dünyayı algılamak için kendi benzersiz yollarını buldu. Bu farklılıklar, çoğu zaman birbirinden bağımsız gelişmiş gibi görünse de, aslında bir insanın kimliği ve toplumsal ilişkileriyle şekillenen kültürler birbirine benzer ortak yapıları taşır. Bugün, yeni bir dünyanın kapılarını aralayan “Metaverse” ile karşı karşıyayız. Peki, bu dijital evrenin sahibi kimdir? Kendi kimliğini inşa etme sürecinde hangi kültürel dinamikler etkili olabilir? Ve aslında, metaverse’ün sahipliği kavramı, geçmişten günümüze kadar kullandığımız…

Mikroekonomik Bir Bakışla Max Jacob: Kaynakların Kıtlığı ve Sanatsal Akımların Seçim Maliyeti Bir ekonomi düşünürü gibi başlarken, yalnızca piyasalardaki mal ve hizmetlerin değil, yaşamın her alanında—hatta sanatın ve edebiyatın içsel dinamiklerinde bile—kıt kaynaklar ve seçimler söz konusudur. Bireyler sınırlı zamana, dikkat ve enerjiye sahiptir; bu sınırlı kaynakları nasıl tahsis ettikleri hem bireysel refahı hem de toplumsal refahı belirler. Bir şair ya da ressam olarak Max Jacob’a baktığımızda, onun sanatsal seçimleri birer ekonomik tercih gibi okunabilir: hangi akıma yaklaşmalı, kimlerle iş birliği yapmalı, ne kadar bohem hayata katılmalı ya da inzivaya çekilmeli? Bu yazıda, Max Jacob’ın hangi akımdan geldiğini mikroekonomi, makroekonomi…

Güç, Siyaset ve Dil: “Ben kitap okurum” Üzerine Bir Analiz Toplumsal düzeni ve güç ilişkilerini çözümlemeye çalışırken, bireyin günlük pratiği bile siyasi bir anlam kazanır. Bir cümlenin basit bir ifade gibi görünen yapısı, örneğin “Ben kitap okurum” İngilizceye çevrildiğinde sadece dilsel bir aktarım değil, aynı zamanda yurttaşlık, katılım ve ideolojik pozisyon ile ilgili dolaylı ipuçları sunar. Bu yazıda, söz konusu basit eylemi siyaset bilimi perspektifinden ele alarak iktidar, kurumlar ve demokrasi kavramları ekseninde analiz edeceğiz. İfade ve İdeoloji: Dilin Politik Yüzü Dilin kendisi, toplumsal ilişkilerin bir mikrokozmosu olarak okunabilir. “Ben kitap okurum” ifadesi İngilizceye çevrildiğinde “I read books” olur; burada…

Ay Parçası Ne Demek? Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Bazen, gündelik hayatımızda gördüğümüz ya da duyduğumuz bazı kelimeler birer alışkanlık haline gelir ve zamanla derin anlamlar yüklenir. “Ay parçası” da bunlardan biri olabilir. Belki siz de bir zamanlar, birine hitaben “Ay parçası” dediniz ya da bunu birileri size söyledi. Ama ne demek bu? Sadece hoş bir yakıştırma mı, yoksa toplumsal yapıları, normları, güç ilişkilerini yansıtan derin bir anlam mı taşıyor? Bu yazıda, “Ay parçası” kelimesinin ve benzer ifadelerin toplumsal ve sosyolojik bağlamda nasıl şekillendiğine, bireylerin ve grupların bu kelimeler aracılığıyla toplumsal ilişkilerini nasıl inşa ettiğine odaklanacağım.…

Önce Tedbir, Sonra Takdir: Felsefi Bir Yaklaşım Giriş: İnsanlık ve Kararların Derinliği Hayatımızda aldığımız her karar, bir dizi düşünceyi ve duyguyu barındırır. “Önce tedbir, sonra takdir” ifadesi, çoğumuzun günlük yaşamında karşılaştığı bir düşünsel kılavuzdur. Ancak bu basit gibi görünen cümle, yalnızca bir yaşam tavsiyesi olmaktan çok, felsefi bir derinlik taşır. Tedbir ve takdir arasındaki ilişki, insanın karar alma süreçlerinde, toplumsal normlarda ve etik değerlerde nasıl şekillendiğini sorgulamamıza olanak tanır. Bu ifade, kişisel sorumlulukla ilgili evrensel bir çağrıdır: önce güvenliğimizi sağlamak, sonra ödülleri ve takdiri düşünmek. Ancak bir yandan da bu yaklaşım, insanın ne zaman, nasıl ve neden harekete geçeceğini anlamamıza…

Yadsımak Ne Demek? Toplumsal Yapılar ve Bireysel Davranışlar Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Günlük hayatın içinde, bazen farkında olmadan bir şeyleri reddederiz. Bazen bir düşünceyi, bazen de bir olguyu yok sayarız. Bunun arkasında çoğu zaman derin toplumsal yapılar ve güç ilişkileri vardır. Peki, “yadsımak” kelimesi ne anlama gelir ve aslında bu kelime, toplumsal hayatta nasıl işliyor? Yadsımak, genellikle bir olgu veya durumu reddetmek, görmezden gelmek anlamına gelir. Ancak bu basit tanımın ötesinde, yadsıma kelimesinin toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşimde nasıl bir rol oynadığını keşfetmek, bize çok şey öğretebilir. Yadsımanın Tanımı ve Temel Kavramlar Türk Dil Kurumu (TDK) “yadsımak” kelimesini, bir…

Elektron Kararlı Olabilir Mi? Antropolojik Bir Perspektif Kültürlerin Sembolizmi ve Elektronların Durumu: Antropolojiden Bir Bakış Bir antropolog olarak, kültürlerin çeşitliliğine duyduğum derin ilgi her zaman insanlık tarihinin en büyük miraslarından biri olmuştur. İnsanlar, yaşadıkları dünyayı anlamlandırırken farklı semboller, ritüeller ve toplumsal yapılar geliştirdiler. Kültürler, doğa ve evrenle ilişkilerini kendi dilinde kurarken, bizlere de bu çeşitliliği anlamanın ve keşfetmenin kapılarını araladı. Ama bir soru var ki, bu sorunun kökleri sadece kültürler arası bir keşif değil, aynı zamanda fiziksel gerçekliğe dair derin bir düşünme pratiğini içeriyor: Elektron kararlı olabilir mi? Elektronlar ve Kararlılık: Fiziksel Gerçeklikten Kültürel Metaforlara Elektronlar, mikro düzeydeki en küçük…

Deneme Sınavından Önce Ders Çalışılır mı? Toplumsal Yapılar ve Bireysel Kararların Çakıştığı Nokta Deneme sınavı… Birçok öğrenci için bu, final sınavına giden yolun ilk taşlarını döşeyen, bazen de geleceğe dair kaygıların yoğunlaştığı bir an. Ancak bir başka soru da soruluyor: Deneme sınavı öncesinde ders çalışılır mı? Belki de bu soruya basit bir evet ya da hayır yanıtı verilmesi gerekmiyor. Çünkü bu sorunun cevabı, bireysel tercihlerden çok, içinde bulunduğumuz toplumsal yapılar, normlar ve daha geniş kültürel çerçeveler tarafından şekillendirilen bir mesele. Sadece bir sınav hazırlığı olarak bakmak, bu sorunun ardında yatan dinamikleri ve gücü göz ardı etmek olurdu. Toplumsal normlar, aile…